Z byłym sekretarzem Wejherowskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, byłym prezydentem Wejherowa, posłem Jerzym Budnikiem rozmawia Piotr Ruszewski

Piotr Ruszewski: Co zostało z Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, do którego zapisał się Pan przed 30 laty?

Jerzy Budnik: Niestety został tylko związek, tamtej Solidarności, która była wielomilionowym, pluralistycznym, ogólnonarodowym ruchem społecznym już nie ma. Dobitnie pokazały to gdyńskie obchody 30-lecia Solidarności.

PR: Uzwiązkowienie Solidarności było nieuniknione. Prędzej czy później doszłoby do tego, bo przecież Solidarność powstawała jako związek zawodowy.

JB: Zgoda, przecież w innej formule Solidarność wówczas nie mogła zostać zarejestrowana. Jestem jednak głęboko przekonany, że bardzo wiele osób zapisało się do Solidarności, nie dlatego, że chciało zostać związkowcami, ale z przekonaniem, że ubezpieczają w ten sposób zapoczątkowany proces demontażu komunizmu i odzyskiwania upragnionej wolności. Pamiętam doskonale nastrój tamtych dni – mówiło się, jak nas będą miliony, to nas nie złamią. Przecież to różnie mogło się skończyć. Szczególnie tu, na Wybrzeżu, ludzie mieli jeszcze świeżo w pamięci to, co stało się w grudniu 1970. Jubileusz 30-lecia Solidarności powinien być wspólnym, radosnym świętem 10 milionowej rzeszy ówczesnych członków Solidarności i tych, którzy członkami związku nie byli, z różnych zresztą powodów, ale go na różne sposoby wspierali, dobrze mu życzyli i byli z niego dumni. Niestety nic ze wspólnego świętowania nie wyszło.

PR: Dlaczego tak się stało?

JB: Bo te uroczystości powinien organizować nie związek, a niezależny komitet, składający się z ludzi, którzy tamtą pierwszą Solidarność współtworzyli, na czele z jej legendarnym przywódcą Lechem Wałęsą. Oczywiście, w tym komitecie nie mogłoby zabraknąć obecnych liderów i działaczy związku, bo jest on niekwestionowanym spadkobiercą stricte związkowej tradycji tej pierwszej Solidarności. Nie wolno ani na chwilę zapominać, że Sierpień ’80 zaczął się od walki o prawa pracownicze i godność polskiego robotnika. Postulaty polityczne, socjalne i ustrojowe pojawiły się później. Jednak do znudzenia będę powtarzał, że ta pierwsza, wielomilionowa Solidarność to było coś więcej niż klasyczny związek zawodowy.

PR: Kto miałby powołanie takiego komitetu zainicjować?

JB: Tu jest właśnie problem. Ta pierwsza, romantyczna Solidarność jest już tylko wspomnieniem. Dawne spory i konflikty odżyły dziś ze zdwojoną mocą. Legenda Wałęsy jest dziś w związku niszczona, a jego zasługi podważane. Ideały Sierpnia ’80 i dorobek tej pierwszej Solidarności próbuje zawłaszczyć NSZZ Solidarność. Do tego związek ten wyraźnie sympatyzuje z PiS, co bardzo go upolityczniło. Mamy sytuację patową. Gdyby powołanie komitetu zainicjował Janusz Śniadek, Wałęsa by go zbojkotował i odwrotnie. Może za 20 lat, przy okazji obchodów 50 lecia powstania Solidarności będzie lepiej.

PR: W jednym z wywiadów powiedział Pan, że częścią ruchu Solidarność był ruch komitetów obywatelskich.

JB: Bo to prawda. Solidarność na długo przed „okrągłym stołem” upominała się o budowanie społeczeństwa obywatelskiego i demokracji lokalnej i z tego postulatu nigdy nie zrezygnowała. Dokonało się to właśnie przez powstanie samorządów. Przygotowanie do pierwszych wyborów samorządowych po tzw. „stronie społecznej” wzięły na siebie komitety obywatelskie, te ze znaczkiem Solidarności i te bez tego znaczka. Zresztą w wielu miejscowościach była naturalna unia personalna między kierownictwami lokalnych struktur Solidarności, a szefostwem lokalnego Komitetu Obywatelskiego.

PR: Tak było w Wejherowie.

JB: Dokładnie. Przewodniczącym Wejherowskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” został nieżyjący już niestety dr Miron Łukowicz, wspaniały człowiek, znany wejherowski lekarz i społecznik, charyzmatyczny działacz pierwszej Solidarności, internowany w stanie wojennym, który w tamtym czasie równolegle kierował związkiem w wejherowskim ZOZ-ie. Po wyborach samorządowych, które odbyły się w maju 1990 roku on został przewodniczącym Rady Miasta Wejherowa, a ja prezydentem miasta.

PR: Dostał Pan od władz miasta oficjalne zaproszenie na wejherowskie uroczystości 30-lecia Solidarności, bo to one je organizowały?

JB: Nie, nie dostałem.

PR: Ale był Pan na mszy św. odprawionej z tej okazji w kolegiacie, a po jej zakończeniu składał pan kwiaty pod tablicą ku czci Solidarności.

JB: Bo na tę mszę św. zapraszali wejherowian księża podczas niedzielnych nabożeństw, a składania kwiatów pod tablicami, obeliskami i pomnikami znajdującymi się w publicznych miejscach pan prezydenta Krzysztof Hildebrandt mi nie zabroni.

PR: Podobno na wejherowskie uroczystości 20-lecia samorządu Pana także nie zaproszono, mimo iż był Pan pierwszym niekomunistycznym prezydentem Wejherowa, pełniąc tę funkcję przez dwie kolejne kadencje, czyli do 1998 roku..

JB: (...dłuższe milczenie) Zostawiam to bez komentarza.

PR: Proszę chociaż o jedno zdanie.

JB: Nie, dziś nie. Nie chcę nikomu w Wejherowie psuć solidarnościowego święta. Powtarzam, to święto powinno łączyć, a nie dzielić Polaków.

PR: Dziękuję za rozmowę.

Źródło: www.expresspowiatu.pl